Wat vinden onze klanten?

Cadenza VHM - (V)SO De Meentschool, Winschoten: Mooi resultaat!

Arjan Bosscher, Schoolcoördinator VSO over de ervaringen van de Meentschool met de VHM:

De Meentschool is een van de eerste gebruikers van de Vaardigheidsmeter Instructiegedrag. Als sinds 2009 maken we gebruik van dit instrument. De school stond toen onder geïntensiveerd toezicht van de inspectie. De VHM is ingezet als middel om het didactisch handelen van de leerkrachten te beoordelen en vervolgens op een voldoende peil te brengen. De school is in 2011 binnen de door de inspectie gestelde termijn in één keer van zeer zwak in het basisarrangement gekomen.

Daarna zijn we consequent doorgegaan met het gebruik van de VHM.

De VHM meet objectief een aantal zaken (die ook door de inspectie worden beoordeeld) die rechtstreeks te maken hebben met de kwaliteit van het lesgeven. Dit biedt een uitstekend handvat om, na de les met de leerkracht in gesprek te gaan over de les. Eventuele verbeterdoelen kunnen nauwkeurig worden aangegeven.

Op onze school maakt de VHM deel uit van de jaarlijkse cyclus van gesprekken die met leerkrachten worden gevoerd. De VHM wordt door het grootste deel van de leerkrachten zeer gewaardeerd en gezien als belangrijk instrument om het lesgeven te verbeteren. Het geeft ons als management een goed beeld van de overeenkomsten en verschillen in de klassen. De doorgaande lijn kan goed worden bewaakt en eventuele manco’s komen zo goed aan het licht. Er zijn leerkrachten die aangeven dat ze graag onverwacht bezocht willen worden. Dát vinden wij mooi!

In april 2016 heeft de inspectie een kwaliteitsonderzoek uitgevoerd op de Meentschool. Alle indicatoren die met het lesgeven te maken hebben, werden met ten minste ‘voldoende’ beoordeeld. Een negental indicatoren werd als ‘goed’ beoordeeld, waarvan zeven rechtstreeks te maken hebben met indicatoren die in de VHM worden gevolgd.

Eén en één is niet altijd twee maar wij denken dat de VHM een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan dit mooie resultaat.

Cadenza AIT - PCB Prinsehaghe, Den Haag: Positieve insteek!

Directeur K.G. Aalbers vertelt over zijn ervaringen met de auditaanpak van Cadenza:

Onze school wilde een scherpe, kritische blik van buiten en heeft daarom gekozen voor een audit van Cadenza. Het is goed om regelmatig een analyse te krijgen van jouw organisatie om daarmee helder in kaart te hebben hoe de school er voor staat. De manier waarop Cadenza dit heeft opgepakt is heel goed. Goed voorbereid, goed georganiseerd; uitstekende communicatie en afstemming.

Wat hebben jullie verbeterd met gebruikmaking van het advies van Cadenza?
Het advies van Cadenza is zeer verhelderend geweest en heeft geleid tot een gemeenschappelijk besef in de school daar waar het gaat om zichtbaarheid van beleid en uitvoering. Het advies heeft veel extra energie opgewekt bij het team en de schoolleiding.

Wat kon u waarderen in de adviseur met wie u zaken deed?
Jaap de Jonge kan op een geweldige manier zorgen dat zijn boodschap goed overkomt op het team en de schoolleiding. Hij weet feilloos aan te geven waar het goed gaat en waar het binnen de organisatie beter zou moeten en kunnen. In zijn presentatie van de bevindingen laat hij zien met kennis van zaken te opereren en laat hij zien, dat het in alle opzichten opbouwende kritiek is. Kritiek waar je als school echt mee aan de slag kan en waar je als school positieve energie uit haalt.

Heeft het resultaat gehad of verwacht u goede resultaten? Waren er eye-openers?
Kern van de uitkomst van de audit was : maak zichtbaar wat je beschreven hebt en zorg dat dit geborgd is. Wij hebben zicht gekregen op onze blinde vlekken; we weten waar we aan de slag moeten en met die positieve insteek gaan we er voor !!

Is dit een aanrader? Voor wie vooral?
Naar mijn overtuiging zouden alle scholen in Nederland er een gewoonte van kunnen maken om eens per vier jaar een eigen audit af te nemen. Dat in combinatie met een bezoek van de Inspectie eens in de vier jaar maakt dat je als school scherp blijft en de zaken consequent goed op orde hebt. Als school hebt je daardoor iedere twee jaar een mooie analyse van de stand van zaken.

Cadenza XL - Het Stroomdal, Zuidlaren: Goed is de vijand van uitmuntend

Petra van de Pauvort, directeur:

"Echt goed zijn als school… Dat willen we natuurlijk allemaal. Nee, we willen niet echt goed zijn, we willen steeds beter worden. Groei naar excellentie heet dat. Dat woord ‘excellent’ ligt, zo merk ik vaak, toch wel gevoelig. We zeggen dat we hard werken en ons best doen. Dat is al heel wat. Toch? We gaan vooral niet zeggen dat we excellent zijn? Stel je voor!
Ouders willen het beste voor hun kinderen en kinderen zelf willen uiteindelijk toch ook excellent en uitdagend onderwijs? Daar doen we het voor.

Tijdens een studiedag van directeuren en intern begeleiders met Theo Wildeboer zijn we dieper ingegaan op het onderwerp: Wat is een excellente school en hoe word je dat? We hebben tijdens de studiedag voor onze eigen school al een eerste analyse gemaakt en bekeken waar we winst kunnen behalen. Aan het einde van de dag had iedere directeur twee flip-overs met allerlei aandachtspunten en wetenswaardigheden over de route naar de excellente school die zo we zo konden presenteren in de teamvergadering. Zelf gemaakt.  

De boodschap is wel duidelijk. Hoge eisen stellen, begin bij jezelf. Dat brengt je verder. We gaan sturen op opbrengsten en kwaliteit. We hebben de kaders meegekregen voor een duidelijk plan.

Het was overigens een studiedag met een heel informatief studieboekje, passende literatuur, afwisselende werkvormen, niveau en een inspirerende cursusleider. Praktijkgericht, met stevige standpunten die je aan het denken zetten. Het Stroomdal gaat voor de 9 en daar zijn we trots op."

VHM Instructiegedrag - De Fontein, Hoogeveen: 'Wees jezelf, doe wat je altijd doet'

Kirsten Haasjes, leerkracht:

“Ik ben een beginnend leerkracht en wilde mij wel erg graag verder professionaliseren.  Op advies van de directeur besloot ik om mij te gaan inlezen over het instrument. Wat hield het precies in? Ik kwam erachter dat op de lijst heel veel vaardigheden staan die ik op de Pabo heb geleerd en al toepas. Maar ook een paar niet en dat zette mij aan het denken."

Afname
Tijdens de afname was ik zenuwachtig, maar de adviseur van Cadenza Onderwijsconsult die mij observeerde stelde mij vanaf het eerste moment gerust: ‘Wees jezelf, doe wat je altijd doet.’
Na mijn les volgde het nagesprek. De adviseur was heel vriendelijk, maar stelde ook kritische vragen. Daar heb ik veel van geleerd. We hebben gesproken over hoe ik als leerkracht door kan groeien. Er wordt gezocht naar een werkwijze die bij jou als leerkracht past en aansluit bij de behoefte van de leerlingen. Een mooie combinatie!

Met zelfvertrouwen de toekomst tegemoet
Mijn oorspronkelijke twijfel over de VHM is nu omgeslagen in enthousiasme en ik ga vol zelfvertrouwen mijn toekomst als leerkracht tegemoet. Ik pak nog steeds dingen op die bij de afname ven de VHM aan de orde zijn gesteld en ik ben gegroeid in mijn vak. Daarbij als extra verdienste: mede door de resultaten van de Vaardigheidsmeter te laten zien op mijn huidige school, ben ik daar aangenomen als juf. Ik geniet er enorm van dat ik door het inzetten van de Vaardigheidsmeter kinderen nog meer kan laten groeien in hun ontwikkeling. Dat is toch een prachtig aspect van ons beroep?”

MaGiCo - Stichting MarCant over presentatie Theo Wildeboer over schoolleiderschap: ‘Blij en verrast’

Blij en verrast. Dat waren de directeuren van stichting MarCanT met de presentatie van Theo Wildeboer over zijn nieuwe boek ‘Slim! 50 managementtechnieken om uw school te leiden’. 

In de presentatie vergeleek Theo Wildeboer (zelf vlieger) het werk van de schoolleider met die van een piloot. 

Henk Brink, algemeen directeur: 

"Een zeer boeiende en inspirerende presentatie over een spectaculaire vliegtuiglanding op de Hudsonriver op 15 januari 2009, waarmee de essentie van leidinggeven op een prachtige manier met de praktijk van het onderwijs wordt verbonden. 

Vanuit de beleving in de cockpit, ‘voel je’ of je op de goede punten stuurt. Het belang van het 

volgen van duidelijke en eenduidige procedures bijvoorbeeld, maar ook het checken of we in de school wel allemaal hetzelfde begrijpen en uitvoeren klinkt zo logisch, maar wordt vaak nog onvoldoende uitgevoerd, zo moesten de aanwezigen erkennen. 

De hamvraag die bij de directeuren bleef hangen was, en die we ons allemaal mogen stellen: ‘Heb ik alles goed gedaan?’

De presentatie en het boek beveel ik graag aan bij mijn collega-bestuurders. Het zet de directeuren even flink op scherp." 

Cadenza AIT - SO-school en VSO/ZML-school TwOG, Hengelo: Een eigen auditteam

Dave van Zutphen, schooldirecteur SO-school ’t Iemenschoer en VSO/ZML-school ’t Korhoen:

“Ik zou ieder bestuur dat van plan is om met een auditteam aan het werk te gaan, adviseren het team te laten trainen door Jaap de Jonge van Cadenza Onderwijsconsult.” Dit zegt Dave van Zutphen, schooldirecteur van twee scholen en lid van het auditteam van de stichting ZML Twente Oost Gelderland (TwOG). Hij volgde zelf de training met veel plezier.

Het auditteam is samengesteld uit diverse functionarissen van verschillende scholen binnen de stichting. Het doel van dit auditteam is de bij de stichting aangesloten scholen te voorzien van waardevolle feedback. Het auditteam is vooraf getraind door Jaap de Jonge.

Eigen criteria kritisch bekijken
“De aanpak was gedegen”, vertelt Dave. “Eerst leerden we beter kijken naar de kwaliteitscriteria van onze eigen stichting. Wat betekenen ze nu werkelijk? Daar leer je al van. We hebben na de training de criteria op bepaalde punten zelfs nog flink aangescherpt.”

Leren observeren
Tijdens de cursus leerde het team vervolgens ook om echt kritisch te observeren aan de hand van tevoren vastgestelde criteria. Dave: “We gebruikten de kijkwijzer van de inspectie en oefenden aan de hand van een videovoorbeeld.” Ook het opstellen van het auditverslag is gezamenlijk geoefend.

Na de praktijkschok
Na het uitvoeren van de eerste audit, bleek het auditteam nog wel behoefte te hebben aan het aanscherpen van enkele vaardigheden. Ook dit kon Jaap uitvoeren. “Jaap stelde kritische vragen die je wel dwongen om zelf dieper in de materie te duiken. Zo hebben we in korte tijd een goede basis gelegd om als auditteam aan de slag te kunnen.”

Cadenza AIT: Openbare Daltonschool De Dissel, Ruinerwold: ‘Waar staan we nu?'

Gewoon puur en alleen een externe audit laten doen door Jaap de Jonge? Dat kan zeer functioneel zijn, zoals blijkt uit de reactie van directeur Jaap Scheper.

“De audit, met als uitgangspunt de indicatoren van de inspectie, heeft ons in korte tijd een totaaloverzicht gegeven van de stand van zaken op school.

Jaap de Jonge heeft dit namens Cadenza Onderwijsconsult op een doortastende wijze uitgevoerd en op een positieve en constructieve manier met ons meegedacht over de verbeterpunten.

Zo’n audit is zeker aan te raden.”

VHM Instructiegedrag - obs Jan Thies, Rolde: Goede onderwijskundige begeleiding

Henk Norbart, directeur:

“De missie van onze Stichting PrimAH is: 'Hart voor kinderen en hart voor personeel'. Daaruit vloeit voort dat onze leerlingen recht hebben op een goede leerkracht en dat leerkrachten recht hebben op goede onderwijskundige feedback en begeleiding van hun directeur. Alles moet in het werk worden gesteld, zodat kinderen en leerkrachten zich goed kunnen ontwikkelen.

Beter onderwijs
Dankzij het gebruik van de Vaardigheidsmeter Instructiegedrag wordt een leerkracht (nog) vaardiger, waardoor er (nog) beter onderwijs wordt gegeven. Dat gunnen we niet alleen onze leerkrachten, maar ook onze leerlingen.”

Cadenza SPM - De Bolster Praktijkonderwijs, Groningen: Geïnspireerd aan de slag met het schoolplan

Harry Weisbeek, directeur:

Een schoolplan kan ontzettend veel meer zijn dan een verplicht nummer. School voor praktijkonderwijs De Bolster in Groningen bewijst dit. Daar koos men ervoor om er een echt wérkdocument van te maken. Met alle betrokkenen samen. Alle voorgenomen ontwikkelingen zijn er in samenhang bijeen gebracht, compleet met SMART geformuleerde doelstellingen, goed uitgewerkte, concrete actieplannen en duidelijke kwaliteitsindicatoren waarop al dit moois getoetst kan worden. De proces(bege)leiding was in handen van Cadenza Onderwijsconsult. Directeur Harry Weisbeek gunt iedereen zo’n exercitie.

Harry Weisbeek vertelt dat hij bewust koos voor de samenwerking met Cadenza Onderwijsconsult. “Wij wilden van ons schoolplan echt een instrument maken voor de ontwikkeling van de kwaliteit van ons onderwijs. En dan is een blik van een neutrale buitenstaander, die in staat is om zaken in een breder perspectief te plaatsen dan je zelf zou doen, heel waardevol.”

Schoolplan = kwaliteit
Theo Wildeboer kreeg van Weisbeek als opdracht: Verbind voor De Bolster de schoolplanontwikkeling en de kwaliteitszorg. Breng een proces op gang van gericht realiseren van doelstellingen. Stel zelfevaluatie centraal.

De werkwijze
Enkele elementen die de werkwijze kenmerkten:

  • Er is gezorgd voor uitstekende betrokkenheid van het hele team door bijeenkomsten te organiseren.
  • Waar doelen vaag waren, zijn ze vertaald in concrete doelstellingen.
  • Alle gegevens zijn ondergebracht in een integrale en goed bij te houden SPM.
  • Er is gewerkt aan de hand van een zeer nauwkeurige en duidelijke planning.

Topproduct
Het hele proces werpt z’n vruchten nu af. “Voor de komende vier jaar weten we exact wat ons te doen staat en hoe we vorm kunnen geven aan de onderwijsontwikkeling en de kwaliteitszorg op De Bolster. We hebben met ons schoolplan en de bijbehorende lijst van kwaliteitsindicatoren een prachtig product in handen. Het is beleid dat gemaakt is op basis van een groot draagvlak. We nemen de uitvoering ervan met veel vertrouwen ter hand.”

Aanrader?
Harry Weisbeek: “Deze inspirerende exercitie gun ik al mijn collega’s. En niet te vergeten hun schoolteams.”

Cadenza AIT - Stichting Openbaar Onderwijs PrimAH, Gieten: Heldere analyse - PrimAH, Gieten

Saakje Berkenbosch, algemeen directeur:

“Jaap de Jonge analyseert scherp en durft te confronteren als het nodig is. Soms hebben teamleden daar eerst even moeite mee. Maar we hebben nu al bij herhaling ervaren dat hij altijd de verbeterpunten weet te benoemen waar je echt wat aan hebt. Jaap deed bij ons onder meer op verschillende scholen een risico-analyse of een audit.”

Saakje Berkenbosch is algemeen directeur van Stichting PrimAH, de Stichting voor openbaar primair onderwijs in Aa en Hunze.  De stichting heeft 15 scholen en 1900 leerlingen. Als bovenschools directeur heeft Saakje werk gemaakt van kwaliteitszorg.

Kwaliteitszorgsysteem
“We zijn in 2005, kort na mijn aantreden, begonnen met de opzet van een integraal kwaliteitszorgsysteem. Dit is begeleid door Cadenza Onderwijsconsult. Al onze schoolplannen voor (2007 tot 2011) en (2011 tot 2015) zijn geschreven op basis van het INK-model. Dat is bijzonder prettig, omdat we nu alle schoolopbrengsten volgens een vaste systematiek kunnen monitoren. Wij gebruiken hiervoor PrimAH Alert, de schoolplanmanager van Cadenza Onderwijsconsult. Hierin staan alle tien aspecten van het INK-model, en die worden door al onze scholen ingevuld.”

Risico-analyse
Mede aan de hand van deze monitoring, kan Saakje zien of op een school de eindopbrengsten achterblijven. En dan onderneemt ze actie. “Eerst was ons beleid: elke school die 2 jaar achtereen onvoldoende resultaten laat zien, krijgt een extern deskundige  op bezoek die een risico-analyse uitvoert. Nu doen we dat al meteen na 1 jaar. Of op eigen verzoek van de school, bijvoorbeeld als er inspectiebezoek gepland staat.”

Auditeren
Saakje heeft Cadenza-adviseur en oud-inspecteur Jaap de Jonge op 5 scholen aan het werk gezet om een risico-analyse of een audit uit te voeren. De procedure is steeds dezelfde: de audit wordt uitgevoerd en er volgt een nabespreking met het schoolteam. De algemeen directeur en/of de beleidsmedewerker onderwijs zijn bij dit gesprek aanwezig. De school stelt een verbeterplan op. In alle situaties heeft Saakje gezien dat Jaap scherp blijft. “Hij is altijd helder en kritisch.”

Kwaliteit met inhoud
Overigens kan Jaap meer dan alleen mensen streng toespreken. Als onderwijsman is bij ook altijd te porren voor inhoudelijke klussen. Saakje: “Toen onze beleidsmedewerker een tijd afwezig was, heeft Jaap ons goed geholpen met het screenen van alle 15 schoolgidsen op kwaliteit. Ook heeft hij lesobservaties gedaan en gesprekken met directeuren gevoerd over kwaliteitszorg. Kwaliteit is altijd de rode draad bij hem.”

Resultaatgericht werken - VCPO Noord Groningen

Egbert Kruidhof, bovenschools directeur
(Interview, november 2011)

Een kleine staf, goed zakelijk leidinggeven, voor de nieuwe ideeën de beste adviseurs binnenhalen en wel onderhandelen over de prijs. Dit is de aanpak die Egbert Kruidhof, bovenschools directeur van VCPO Noord- Groningen al jaren hanteert. En niet zonder succes. Pas het laatste jaar is er sprake van een tekort op de begroting, verder is VCPO Noord-Groningen altijd financieel en ook qua resultaten overall ‘goed gezond’ geweest. Egbert werkte tussen 2008 en 2012 meermalen samen met Cadenza Onderwijsconsult.

Zou je de diensten van Cadenza Onderwijsconsult aanraden aan collega’s?
“Als je een heldere, strakke en met name doortastende aanpak zoekt dan moet je met Cadenza in zee gaan.  Als je hun producten gebruikt moet je wel inzien dat het consequenties heeft voor je bedrijf. Het heeft geen zin om vaardigheidsmetingen te doen en gewoon iedereen door te laten hobbelen. Dat is evident, lijkt me.” 

Wat vind je van de verhouding prijs-kwaliteit?
“Ik zeg altijd: we sturen op resultaten, dus dat geldt voor mij maar ook voor het adviesbureau. Als ik naar de ALDI wil dan ga ik naar de ALDI, maar ga ik naar Albert Heijn dan verwacht ik meer kwaliteit. De prijzen van Cadenza zijn stevig, maar je krijgt ook echt kwaliteit. Gaat er eens iets mis, dan wordt daarop ook meteen actie ondernomen.

Wat was je eerste contact met Cadenza Onderwijsconsult?
“Eind jaren ‘90 was ik zelf al bezig met het INK-model. Ik zag daar brood in. Begin 2000 moesten we als VCPO Noord-Groningen ons strategisch beleid vorm gaan geven op de langere termijn. Ik wilde dat systematisch gaan opzetten volgens het INK-model en ik zocht mensen die ons zouden kunnen coachen. Vooral om het INK-model op het onderwijs toe te passen. Ik vernam dat Theo Wildeboer hiermee bezig was. Ik bezocht een bijeenkomst in Eelde die hij organiseerde en was gecharmeerd van zijn zakelijke uitstraling. De ‘harde’ benadering van het onderwijs – gericht op resultaten. Dat wilde ik ook. En zo zijn we begonnen met het cyclisch werken volgens het INK-model en het sturen op resultaten.”

Resultaatgericht werken is veel meer in zwang gekomen. Ook bij jullie?
“Je moet scoren in het onderwijs. En dat vind ik ook echt. Ik ben in 2006 naar New York geweest. Daar hangen de schoolresultaten van kinderen breeduit in grafiekenin de hal. Directeuren die onvoldoende leeropbrengsten halen, vliegen eruit. Of je nou 95% Spaans sprekende kinderen op je school hebt of niet. Je kunt dat hard vinden, maar het is wat mij betreft een goede mentaliteit. Je doet mee om te winnen of niet.”

Wat heb je met Cadenza gedaan om de resultaatgerichtheid binnen jullie organisatie te verhogen? 
“In  september 2010 hebben we intern onze nieuwe plannen rond het thema opbrengstgericht werken geïntroduceerd. We hebben een studiedag georganiseerd die we ‘Dubbeltje wordt een kwartje’ hebben genoemd. We hebben met het MT de training schoolleider als piloot gevolgd in Lelystad. En we hebben breeduit de VHM vaardigheidsmeter instructiegedrag geïmplementeerd.”

Hoe bevalt het werken met de VHM?
“Die VHM heeft veel goeds gebracht. Leerkrachten praten er met elkaar over. Je mag best iets fout doen, maar het is wel de bedoeling dat je aan je tekortkomingen werkt. Dat is de sfeer ook. Binnen de teams spreken mensen elkaar veel makkelijker aan op hun professionele handelen. De workshops van Fred Kramer vallen hier ook erg goed. En Ad Bastiaansen wordt ingezet als coach, als mensen uitvallen op bepaalde onderdelen van de VHM. Dat gaat ook prima. Ik ben tevreden over de manier waarop de mensen van Cadenza coachen en cursussen geven.”
Kun je een cultuur zo beïnvloeden?
“Ik moet zeggen dat ik het geluk heb dat ik de directeuren mee heb hierin. En mijn klanten ook.  Als ik de MR-en vraag wat vinden jullie nu van de resultaatgerichte manier van werken die we nu hebben ingevoerd. Dan zeggen ze: het werd tijd! Bij ons in het bedrijf werken we al jaren zo, ik verwacht van school niet anders. En daarin hebben ze ook gelijk.”

In december ga je afscheid nemen van je werk om van je pensioen te genieten. Zullen de resultaten beklijven?
“De grote lijnen liggen vast in ons strategisch beleidsplan. En we hebben een uitgebreid VHM-beoordelingsbeleid. De nieuwe directeur straks zal ongetwijfeld een eigen stijl hebben, maar de richting waar het heen moet, is voor de komende jaren volkomen helder voorgeschreven. Voor alle thema’s zijn heldere streefdoelen geformuleerd. En er zal gewerkt moeten worden. We willen kinderen optimaal voorbereiden op een steeds veranderende maatschappij. Dan kun je zelf niet gemoedelijk achterover leunen. Natuurlijk mag het gezellig zijn op school. Goed en gezellig gaan uitstekend samen.”


Cadenza AIT - Openbaar Onderwijs Groep O2G2, Groningen: Leer zelf auditen

Saskia Havinga, voorzitter themagroep Kwaliteit

O2G2 heeft haar integrale kwaliteitszorg op poten, compleet met een eigen intern auditsysteem. Cadenza-adviseur en oud-inspecteur Jaap de Jonge heeft geholpen bij de opzet van een intern auditteam. Saskia Havinga is tevreden over het aandeel van Jaap de Jonge. “Uitstekende ondersteuning, plezierige stijl.”

Saskia Havinga is voorzitter van de themagroep Kwaliteit O2G2. Zij heeft met haar themagroep en collega’s twee jaar lang hard gewerkt aan de opzet van een kwaliteitssysteem dat integraal en volledig dekkend is voor alle scholen.

Kwaliteit met een eigen gezicht
Het ontwikkelde systeem is niet alleen inspectieproof, het heeft ook een duidelijk een herkenbare O2G2-kwaliteit. En daarbij is er ruimte gebleven voor de afzonderlijke scholen om zich expliciet te profileren op hun eigen visie en naar de eigen doelgroep.

Eigen intern auditteam
In een kwaliteitszorgsystematiek hoort ook altijd het onderdeel ‘check’ thuis. Immers: je moet controleren of wat gezegd en gewenst wordt ook werkelijk geleverd wordt. Hierbij heeft O2G2 gekozen voor het opleiden van een eigen intern auditteam, dat op professionele wijze de school kan doorlichten, nadat het team eerst zelf de zelfevaluatie heeft afgerond.

Training on-the-job
Om de auditsystematiek op te zetten, heeft O2G2 samengewerkt met Jaap de Jonge van Cadenza Onderwijsconsult. Alle directeuren hebben een algemene voorlichting gekregen over het houden van audits en het doel daarvan. Vervolgens zijn ze getraind in het auditen: eerst meekijken, dan zelf meedraaien en ten slotte zelf doen en feedback ontvangen op je manier van auditen. Zo is er nu een groep van 10 directeuren klaargestoomd om volledig zelfstandig te kunnen auditen.

Grote voordelen
Saskia is zeer tevreden. “Doordat we nu zelf op elk moment dat we willen interne audits kunnen uitvoeren, is onze kwaliteitscirkel rond. Elke school kan, voorafgaand aan een inspectiebezoek, tijdig actie ondernemen op basis van de uitkomsten van de interne audit. Cadenza Onderwijsconsult heeft ons bijzonder goed ondersteund om deze kwaliteitsslag in onze organisatie te maken. De stijl van Jaap de Jonge maakte dat ook de training daarbij heel plezierig was. Onze dank daarvoor!”

Cadenza AIT - Het Stroomdal, Zuidlaren: We wisten al wat de inspecteur zou zeggen

Petra van de Pauvort, directeur

Het Stroomdag is een school van CONOD. Ter voorbereiding op de introductie van de Vaardigheidsmeter was binnen CONOD besloten om eerst een nulmeting te doen. Een audit op alle CONOD scholen! Dat betekende dat Cadenza-consultant en oud-inspecteur Jaap de Jonge ook Het Stroomdal kwam binnenwandelen om kritisch te kijken. Hoe liep dat af? Petra van de Pauvort vertelt.

“Zo’n audit is voor leerkrachten best spannend. Er zit iemand achter in de klas die iets gaat zeggen over hoe je je werk doet. Bij ons op school zijn we wel gewend aan regelmatig groepsbezoek door collega’s, de directeur en de intern begeleider. Dus dat scheelt.”

Kritisch voordeel
Jaap de Jonge blijkt een man te zijn die opbouwend kritisch kijkt en concrete verbeterpunten benoemt. Petra: “Als Jaap zegt dat je het goed doet, dan is het ook écht goed. Een compliment van hem geeft dus ook echt voldoening!”

Stof tot nadenken
Na de klassenbezoeken volgt een gesprek tussen Jaap, de directeur en de intern begeleider. Ze lopen het inspectiekader langs en bespreken verbeterpunten. Het gesprek heeft diepgang. Petra: “We waren het echt niet over alles eens! Maar we hebben inspirerende ideeën opgedaan waar we nog over nadenken. En waar we als team zeker nog over gaan praten.”

Stralend resultaat
Dan de kers op de taart. Petra: “We hebben nu een eindrapport met prachtige resultaten waar het team van Het Stroomdal trots op kan zijn. Ook staan er nog weer verbeterpunten in. Want onderwijs kan altijd nóg beter!”

VHM Instructiegedrag (V)SO - Van Lieflandschool Groningen: Ideale manier om een totaalbeeld te krijgen van je hele school

Marjan Nijman is interim leidinggevende op de afdeling VSO. Zij is dit schooljaar (2010/2011) aan de slag gegaan met het toepassen van VHM, als onderdeel van een totaal kwaliteitszorgtraject. Haar ervaringen:


Is het eng?

Leerkrachten vonden het in het begin echt wel spannend toen we begonnen met vaardigheidsmetingen in de klas.  Maar die angst smolt weg toen we eenmaal goed en wel aan de slag waren. Leerkrachten willen best reflecteren op hun handelen.  

Hoeveel tijd kost het?
Wij hebben een voorbereidende bijeenkomst voor het team gehouden van twee uur. Verder kost het per leerkracht vijf kwartier observatie en anderhalf uur nagesprek.  Daarna heb je direct - indien nodig - een verbetertraject in kaart.  

Wie zijn bij de metingen aanwezig?
In principe is het afnemen van de VHM een zaak tussen leidinggevende en leerkracht. De eerste keren doe je het samen met de adviseur van Cadenza. Zo leer je hoe het precies moet. Dat is wel belangrijk. Ik heb meegelopen met Fred Kramer en die liet zien hoe je op een heel constructieve manier met het instrument kunt omgaan. Alle gesprekken verliepen heel positief en bemoedigend. De leerkrachten gingen echt weg met het idee ‘hier kan ik wat mee’. Ze voelen zich geholpen.

Wat vind je er zelf van?
Ik vind het een heel prettig instrument. Als directeur moet je weten wat er in de klas gebeurt. En met dit instrument lukt dat heel goed.  Ik ben zelf ook VIB-er. Video-interactie is ook een mooi middel. Het verschil met de VHM is, dat de VHM nog iets zakelijker is, iets meer sturend. Er zijn 23 indicatoren en die check je. Als je het goed doet, voelen leerkrachten zich gehoord en gezien en  weten ze op welke punten ze zich kunnen verbeteren. Wat op een hoger level erg prettig is: het zijn direct ook de punten waar de inspectie naar kijkt.

Wat zijn de beperkingen?
De VHM focust vooral op instructiegedrag en het activeren van leerlingen en enkele heel praktische zaken zoals ‘begin je de les op tijd’.  Die focus is op zichzelf juist de kracht, het zijn juist de dingen waar we op Van Liefland aan willen werken. Ik kan me wel voorstellen dat we op een gegeven moment een thema toevoegen dat we zelf nog belangrijk vinden. Maar dat komt wel als we eenmaal gewend zijn aan de jaarlijkse metingen.

Kun je de VHM aanraden?
Absoluut. Het is een ideale manier om een totaalbeeld te krijgen van je hele school. En dan direct van je primaire proces. Dat is wat je wilt als directeur.

Cadenza AIT - VCO Quercus, Hoofddorp: 4-jaarlijkse auditcyclus voor alle scholen

Bestuur VCO Quercus*

Stel dat de inspectie op geen van je scholen veel aan te merken heeft en dat je toch wilt werken aan meer kwaliteit. Dan is het zaak om zelf de vinger aan de pols te houden op kwaliteitsgebied. Zo dacht het bestuur van VCO Quercus en werd Jaap de Jonge van Cadenza Onderwijsconsult gevraagd een extern auditsysteem op te zetten. Quercus licht al haar scholen eens per 4 jaar door. Intensief, maar tot tevredenheid. 

“Wij wilden inzicht krijgen in de vraag: waar staan al onze scholen op dit moment in hun ontwikkeling? In overleg met Cadenza Onderwijsconsult hebben we daarom in 2009 besloten te gaan werken met een vierjarige auditcyclus. Dat wil zeggen: in vier jaar tijd krijgen alle scholen bezoek van de externe auditeur, en in ons geval is dat dus oud-inspecteur Jaap de Jonge.”

De stappen
“Het auditproces voor een school beslaat 1-3 dagen en bestaat uit enkele stappen, te weten:

  • Auditeur bestudeert de relevante schooldocumenten.
  • Auditeur bezoekt een aantal klassen (dit is een heel belangrijk onderdeel).
  • Auditeur voert nagesprekken met de directie, leerkrachten en de intern begeleider.
  • Auditeur schrijft een rapport waarin staat waar de school de verbeteractiviteiten op moet richten.”

De ervaringen
“De scholen betitelen de audit als een intensief traject dat vaak de vinger op de gevoelige plek legt, meestal het onderwijsleerproces en de leerlingenzorg. De ervaring leert echter ook dat scholen en bestuur met de zorgvuldig weergegeven uitkomsten in het rapport de komende jaren vooruit kunnen. De school kan daarbij zelf keuzes maken en prioriteiten stellen.”

Over Jaap de Jonge
“Jaap de Jonge is als voormalig onderwijsinspecteur uitstekend bekend met de vorm en inhoud van het toezichtarrangement. Hij werkt bij de audits met een opzet die gebaseerd is op het kwaliteitsonderzoek van de inspectie. Onze ervaring is dat hij de schooldocumenten van tevoren zeer zorgvuldig bestudeert. Hij heeft snel een beeld van de school en komt met aanbevelingen die van waarde zijn voor toezichthouders, maar vooral voor de leerresultaten van de leerlingen.”

De nieuwe cyclus
“In 2013-2014 start de nieuwe cyclus en worden alle scholen opnieuw door Jaap de Jonge bezocht. In deze audit is er vooral aandacht voor de conclusies uit de vorige audit. Wat heeft de school met de aanbevelingen gedaan? Welke verbeteractiviteiten heeft de school uitgevoerd?”

* Per 1-8-2014 is Quercus gefuseerd. Nieuwe naam: Meer Primair

VHM Instructiegedrag - De Zonnewijzer, Diepenveen: Er is weer een mooie lijn in het onderwijs

Nanneke Pol, directeur:

"Door alle wisselingen ontbrak het aan een doorgaande lijn op alle gebieden. Opbrengsten waren niet op niveau en leerkrachten gaven aan: ‘We doen allemaal maar wat’. Aansturing, dat was wat het team nodig had!

Als zevende directeur in tien jaar tijd op De Zonnewijzer ben ik in september 2012 van start gegaan. ‘Zorg voor stabiliteit’ was mijn opdracht.

Meer lijn in het instructiegedrag
Nadat eerst de nodige plannen voor de toekomst waren geschreven, gingen we met het onderwijs in de groep aan de gang. Leerkrachten gaven allemaal op een andere manier les en toen kreeg ik via een collega-directeur de tip om Theo Wildeboer van Cadenza Onderwijsconsult in te schakelen. Na een gesprek van een uur wist Theo genoeg: het ADIM moest stevig neergezet worden op deze school!

Succesvolle studiedag
Theo heeft dit in één dag op zeer inspirerende wijze weten neer te zetten. Hij heeft het team hierbij kennis laten maken met de didactische leerstrategieën van Marzano. Het werd een studiedag met veel vergelijkingen (luchtvaart), goede informatie, handige tips, prettige afwisseling en zo nu en dan een grap. Het meest belangrijke is wel dat er meteen concrete afspraken werden gemaakt. Dat maakt dat de dag een groot succes was en de leerkrachten heel enthousiast achterbleven!

Resultaat
Er is weer een mooie lijn te zien in de klassen en binnen het onderwijs op De Zonnewijzer. Nu gaan we met Theo iets meer de diepte in. Een heel enthousiast en hardwerkend team verheugt zich hierop."

Cadenza SPM - Stichting Legato, SBO & (V)SO, Hoogeveen: SPM ondersteunt planmatige schoolverbetering

Bernd van der Haar, leerkracht en coördinator kwaliteit:

“Als je echt planmatig wilt werken aan onderwijskwaliteit, dan raad ik de schoolplanmanager (SPM) van Cadenza aan. Dit webbased instrument mag je gebruiken zonder hoge abonnementskosten te hoeven betalen. En je werkt er super systematisch en praktisch mee. Dat is volgens mij de unieke kwaliteit van de SPM …

Bij Legato hebben we bewust gekozen voor de SPM. We wilden voor onze SBO en V(S)O scholen systematisch werken aan onderwijsverbetering. Dus niet alleen beschrijven wat er is, maar juist die hele cyclus doorlopen. Doen en bijstellen! Plan, do, check, act! Dat is de beste manier om kwaliteit duurzaam te verbeteren. Wat voor mooie administratiesystemen er verder ook zijn, zo systematisch en praktisch werken kan volgens mij alleen met de SPM. Die laat letterlijk zien waar je staat en waar je heen moet. En het motiveert!

Wij hebben al gewerkt met de SPM en er zijn een paar zaken die mij bijgebleven zijn als bijzonder praktisch:

1. Het is heel handig dat de ‘stip op de horizon’ meteen duidelijk is. Je begint namelijk met het opstellen van je schoolprofiel. Waar willen we naar toe in de komende vier jaar? Het schoolprofiel wordt neergezet in duidelijke, meetbare indicatoren. Wat de inspectie voorschrijft wordt natuurlijk hierin meegenomen. Erg goed trouwens om dit met meerdere teamleden te doen. Iedereen wordt gelijk wakker en men kijkt ook eens naar andere domeinen buiten het vaste blikveld.

2. Het is leuk dat de SPM de score van “hoe goed je het al doet” visueel weergeeft in stoplichtkleuren. Je geeft jezelf namelijk cijfers en de monitor rekent alles door en maakt er automatisch kleuren van. Scoor je erg rood, dan doe je het nog niet goed, scoor je oranje: twijfel en groen is: geweldig! Als het team eenmaal zo’n totaalscore op je computer ziet staan en het ziet allemaal nogal oranje, dan krijgt iedereen gewoon zin alles op groen te krijgen! 

3. Je kunt met de SPM heel snel actieplannen maken met je team. Alle indicatoren uit je schoolprofiel, waaraan nog gewerkt moet worden (rood en oranje) hebben we onder gebracht in meerdere actieplannen. Heel overzichtelijk allemaal. Als coördinator kwaliteitszorg kan ik de voortgang van de actieteams volgen. Ik log in en zie hoe het ervoor staat met de actieplannen. Checken van de voortgang en bijsturen als dat nodig is: dat gaat gemakkelijk met de SPM. 

4. Niet onbelangrijk in deze tijd van recessie: de SPM is een webbased instrument, maar je betaalt geen dure licentie en er is alleen hulp als je er zelf om verzoekt. Dat vind ik een pre. Theo Wildeboer begeleidt ons op afroep en dat gaat heel soepel.

5. Wat ik ook erg handig vind, ook omdat ik nou niet echt dol ben op administratie, is dat de SPM het schoolplan al deels genereert. Met weinig extra moeite maak je het schoolplan klaar of stel je hem bij. Ook kunnen alle beleidsdocumenten, en protocollen heel mooi in de SPM opgeslagen worden. Dat scheelt heel veel kilo’s papier in de school. We hebben straks alles digitaal en met een druk op de knop vinden we alles ook zo terug. Dat scheelt zoekwerk naar laatste versies van plannen. Je borgt je afspraken, protocollen en opbrengstgegevens.

6. Je moet altijd kunnen verantwoorden wat je doet. Als je de SPM gebruikt kun je alle resultaten in het kader van schoolontwikkeling in nette rapportages uitdraaien en bijvoorbeeld aan de inspectie laten zien. Werken met de SPM betekent dus tegelijk: een goed werkend kwaliteitszorgsysteem op je school. En verantwoording afleggen over de stand van zaken kan op ieder moment."

Onder de stichting Legato ressorteren SBO de Carrousel en V(S)O de G.J. van der Ploegschool

Cadenza AIT - obs De Horst, De Wijk: Externe audit geeft eerlijk beeld

Valentine de Ruyterdirecteur:

“Op De Horst bouwen we aan stevig onderwijs. Ik wilde graag nu eens exact weten waar we staan met ons onderwijs, gemeten naar de maatstaven van de inspectie. Ik vroeg Jaap de Jonge van Cadenza Onderwijsconsult om een nulmeting te doen.

Jaap is objectief, biedt snel inzicht in je schoolsituatie en geeft tips waarmee je ogenschijnlijk in een handomdraai de kwaliteit van het onderwijs op je school verder kunt vergroten. Wij weten nu precies waar we ons de komende tijd op moeten richten. Jaaps aanbevelingen zijn direct toepasbaar.

Ik kan me voorstellen dat meer scholen profijt kunnen hebben van een objectieve kijk op hun organisatie. Ik kan Jaap aanraden als iemand met kennis van zaken die snel een eerlijk beeld van je organisatie kan schetsen, met behoud van relatie.”

Ervaringen

Saakje Berkenbosch
Algemeen directeur Stichting PrimAH

“Jaap de Jonge analyseert scherp en durft te confronteren als het nodig is. Soms hebben teamleden daar eerst even moeite mee. Maar we hebben nu al bij herhaling ervaren dat hij altijd de verbeterpunten weet te benoemen waar je echt wat aan hebt.” Lees meer…